De categorie van cursussen uit het programma chem4all

De enorme verscheidenheid van levensvormen die we kennen roept in eerste instantie twijfel op aan het bestaan van algemene moleculaire principes voor de structuur en het functioneren van levende organismen. Onder de enorme uiterlijke verscheidenheid van levende organismen gaat een opmerkelijke mate van uniformiteit schuil. De kennis van het DNA, de genetische code van het leven, van steeds meer organismes laat overduidelijk de verwantschap tussen mens, dier, gist en zelfs bacterie zien. Met de ontrafeling van het menselijk genoom en de vooruitgang binnen de levenswetenschappen komen we steeds meer te weten over de rol van verschillende biomoleculen in belangrijke cellulaire processen. In dit vak wordt aandacht besteed aan de opbouw van macromoleculen in de cel, genen en genexpressie en (het functioneren van) verschillende klassen van eiwitmoleculen die betrokken zijn bij belangrijke cellulaire processen zoals cellulaire communicatie, het metabolisme en membraantransport. Waar biologen inzoomen op de functie, proberen chemici de eigenschappen op macroniveau te verklaren vanuit de deeltjes op microniveau. Dit vak vervult daarin een brugfunctie waarbij je zult zien dat we soms tot op atomair niveau kunnen aanwijzen waarom een bepaald biologisch proces verloopt. Tot slot zullen er een aantal biochemische technieken worden behandeld die gebruikt kunnen worden om deze processen te bestuderen.


In deze cursus wordt een eerste inzicht gegeven in de manier waarop chemische bindingen in moleculen kunnen worden beschreven. Allereerst wordt ingegaan op de vraag wat de kwantummechanica ons (in kwalitatieve zin) leert over de elektronenstructuur van de elementen en hoe je hiermee kunt verklaren waarom het periodiek systeem periodiek is en waarom de elementen hun specifieke eigenschappen bezitten. Daarna wordt de kennis over het atoom aangewend om de bindingen tussen atomen te begrijpen en te voorspellen. Verschillende praktische modellen voor het verklaren en voorspellen van moleculaire bindingen en moleculaire structuur zullen worden behandeld. Ook wordt er ingegaan op moleculaire symmetrie en op interacties die tussen moleculen kunnen bestaan. De bijeenkomsten zullen bestaan uit hoorcolleges, het gezamenlijk maken van opgaven en het oefenen met computermodules. Zelfstudie is een belangrijk onderdeel van deze cursus.

Het doel van deze cursus is om de deelnemers bekend te maken met de basisprincipes van de chemische procestechnologie. Gedurende de cursus zal een ontwerp worden gemaakt van (bestaand) industrieel chemisch proces, op basis van informatie die wordt aangereikt tijdens de colleges en de open literatuur. Hierbij wordt ingegaan op industriële chemische reactoren en scheidingstechnieken. Het industriële proces wordt vereenvoudigd om vervolgens met massa en energiebalansen hieraan te kunnen rekenen. Uiteindelijk zal er een technisch en economisch evaluatie van het ontwerp worden gedaan.